PFAS in drinkwater: testen, normen en de juiste filter
PFAS zijn de afgelopen jaren vaak in het nieuws, ook in West-Vlaanderen. Veel mensen vragen zich af of er PFAS in hun water zit en of een filter nodig is. In deze gids lees je wat PFAS zijn, wat de normen voor drinkwater zijn, wanneer een test zinvol is en welke filter PFAS echt uit je water haalt.
Wat zijn PFAS?
PFAS (poly- en perfluoralkylstoffen) zijn een grote groep chemische stoffen die water, vet en vuil afstoten. Ze zitten onder meer in antiaanbaklagen, regenkleding, blusschuim en voedselverpakkingen. PFOS en PFOA zijn de bekendste. PFAS breken in de natuur nauwelijks af, daarom heten ze ook wel forever chemicals. Zo komen ze in de bodem, in het grondwater en in oppervlaktewater terecht.
Zit er PFAS in mijn kraanwater?
Vlaams kraanwater moet voldoen aan twee wettelijke normen:
| Norm | Grenswaarde | Status |
|---|---|---|
| Som van 20 PFAS | 100 ng/l (0,1 µg/l) | Wettelijk bindend sinds 2023 |
| PFAS-totaal (alle PFAS samen) | 500 ng/l (0,5 µg/l) | Wettelijk bindend sinds 2023 |
| Som van 4 PFAS (PFOA, PFOS, PFNA en PFHxS) | 4 ng/l | Streefwaarde tegen 2028, niet bindend |
Volgens de Vlaamse overheid voldeed in 2024 zo goed als elke meting van het kraanwater aan de twee wettelijke normen. De strengere streefwaarde van 4 ng/l werd in ongeveer een kwart van de stalen wel overschreden. De overheid noemt die waarde een signaal, geen gezondheidsalarm. Wil je de waarden voor jouw straat kennen, vraag ze dan op bij je drinkwatermaatschappij.
Kortom: kraanwater voldoet aan de wet. Een PFAS-filter is een bewuste extra keuze als je de hoeveelheid PFAS in je drinkwater zo laag mogelijk wilt houden.
Putwater en grondwater: hier is voorzichtigheid nodig
Voor eigen putwater of grondwater bestaat er geen controle en ook nog geen aparte PFAS-norm. Bij metingen van de Vlaamse overheid in ondiepe grondwaterputten lag het gehalte op ongeveer 6% van de plaatsen boven de norm voor drinkwater.
Rond gekende PFAS-vervuiling gelden in een aantal gemeenten no-regret-maatregelen, ook in de regio, zoals in Zwevegem. Woon je in zo'n zone, dan is het advies:
- Gebruik putwater niet als drinkwater, ook niet voor koffie, thee, ijsblokjes of om te koken.
- Gebruik het niet om je moestuin te besproeien of je zwembad te vullen.
- Toilet doorspoelen, de auto wassen of sierplanten water geven mag wel.
Of jouw adres in zo'n zone ligt, lees je op de PFAS-pagina's van de Vlaamse overheid of vraag je na bij je gemeente.
Stap 1: laat je water testen
Je ziet, ruikt of proeft PFAS niet. Wil je zekerheid, dan is een analyse de enige manier. Met onze PFAS-wateranalyse krijg je twee lege containers thuis. Je laat het water eerst 5 minuten lopen, vult de containers tot boven en stuurt ze terug met het bijgeleverde retourlabel. Een erkend laboratorium voert de test uit.
Gebruik je putwater, combineer de PFAS-analyse dan met een chemische en bacteriële analyse. Zo weet je ook of er ijzer, mangaan, nitraat of bacteriën in je water zitten, en welke behandeling je echt nodig hebt.
Stap 2: kies de juiste PFAS-filter
Een gewone waterfilter haalt PFAS er niet zomaar uit. Er zijn twee technieken die wel werken: een filter met speciale actieve kool of harsen, en omgekeerde osmose.
| Actieve kool of PFAS-hars | Omgekeerde osmose | |
|---|---|---|
| Hoe werkt het? | PFAS hechten zich aan het filtermateriaal | Een membraan houdt zo goed als alle opgeloste stoffen tegen |
| Wat haalt het eruit? | PFAS, chloorsmaak en -geur; kalk en mineralen blijven | PFAS, kalk, zouten, medicijnresten en microplastics |
| Plaatsing | Onder de gootsteen, met een aparte kraan of 3-wegkraan | Onder de gootsteen, met een aparte kraan of 3-wegkraan |
| Aandachtspunten | Beperkt debiet voor voldoende contacttijd; patroon tijdig vervangen | Verbruikt spoelwater; remineralisatie geeft het water weer smaak |
| Voorbeelden | AG PFAS-PFOS waterfilter, Pentair ChlorPlus Protect, Pentair FloPlus Protect Big Blue | PFAS RO Aquaporin, AG Pure met remineralisatie, Ecosoft CROSS 90 |
Welke kies je? Wil je vooral PFAS en chloorsmaak uit je kraanwater halen, dan volstaat een filter met actieve kool of PFAS-hars. Wil je het zuiverste water dat er is, of is je water ook vervuild met andere stoffen, kies dan omgekeerde osmose. Alle opties vind je bij onze PFAS-filters.
Waar let je op bij een PFAS-filter?
- Certificering. Een onafhankelijke test bewijst dat de filter PFAS echt vermindert. Internationaal zijn dat de normen NSF/ANSI 53 voor filters en NSF/ANSI 58 voor omgekeerde osmose, of een gelijkwaardige certificering.
- Debiet. PFAS hebben tijd nodig om zich aan het filtermateriaal te hechten. Daarom hebben PFAS-filters vaak een debietbegrenzer en een eigen kraan.
- Vervangen. Een filter kan maar een beperkte hoeveelheid PFAS opnemen. Een verzadigd patroon filtert niet meer. Volg het interval van de fabrikant en noteer de datum op de behuizing.
Onderhoud: patronen en membranen
Bij een filter met actieve kool of hars vervang je het patroon. Bij omgekeerde osmose vervang je de voor- en nafilters en, minder vaak, het membraan. Alle onderdelen vind je bij PFAS-vervangpatronen. Een gebruikt patroon mag bij het restafval: de PFAS blijven erin vastzitten.
Veelgestelde vragen
Haalt een waterontharder PFAS uit mijn water?
Nee. Een waterontharder haalt kalk uit het water, maar is niet gemaakt om PFAS tegen te houden. Daarvoor heb je een aparte PFAS-filter of omgekeerde osmose nodig.
Kan ik PFAS wegkoken?
Nee. PFAS breken bij koken niet af. Water koken helpt tegen bacteriën, niet tegen PFAS.
Haalt een gewone koolfilter of kannetjesfilter PFAS eruit?
Niet altijd en meestal niet volledig. Kies een filter waarvan de PFAS-vermindering getest en gecertificeerd is.
Moet ik mijn hele huis filteren?
Meestal niet. PFAS neem je vooral op via wat je drinkt en eet. Een filter aan de keukenkraan, voor drink- en kookwater, is in de meeste gevallen voldoende.
Is gefilterd putwater dan veilig om te drinken?
Dat kan alleen een analyse uitwijzen. Laat je putwater eerst volledig testen. Met de uitslag adviseren we je welke installatie nodig is.
Advies nodig?
Twijfel je of je een PFAS-filter nodig hebt, of welke? Kom langs in onze winkel aan de Gentseweg 715 in Waregem, bel 056 61 51 62 of stuur ons een bericht. Bekijk ook ons volledige aanbod PFAS-testen en -filters.
Bronnen: Vlaanderen.be: PFAS in water, Vlaanderen.be: PFAS-normenkader, US EPA: gecertificeerde PFAS-filters. Stand oktober 2026.